‘Laat de onmogelijkheden los’

Maastricht is een van de steden waar in de loop van 2017 een Quiet Community van de grond zal komen. In onderstaand dubbelinterview vertelt projectleider Peter Paul Muijres, samen met directeur-bestuurder Anne Buskes van sociaalwerkorganisatie Trajekt, over de achtergronden en de stand van zaken in het Zuid-Limburgse.

“De ontwikkelingen gaan hier heel snel. Neem de Quiet Community. Twee maanden geleden had daar nog niemand van gehoord, nu wil iedereen er het fijne van weten. Het zingt rond in het netwerk, ook bij ondernemersverenigingen en serviceclubs, zoals Lions. Daarmee creëer je reuring en nieuwsgierigheid, dan willen mensen aanhaken.”

De veertig Vogelaarwijken: kent u ze nog? Vier ervan waren Maastrichtse buurten. Die vormen ook anno 2017 de minder bekende keerzijde van het bourgondische imago dat jaarlijks duizenden toeristen naar de Limburgse hoofdstad trekt. Mede daarom zet Trajekt al jaren fors in op de aanpak van armoede en schulden. Anne Buskes: “Bij het maatschappelijk werk komen nauwelijks nog mensen met enkelvoudige problemen. Bijna altijd is het een optelsom, met geldgebrek als constante factor.”
Trajekt klopte al vroeg aan bij het lokale bedrijfsleven. Peter Paul Muijres werd vanuit het bedrijfsleven aangesteld als ondernemend maatschappelijk makelaar om die verbinding tot stand te brengen. “In eerste instantie ging het om het versnellen van het maatschappelijk betrokken ondernemen via projecten, op basis van wederkerigheid. Bijvoorbeeld een accountantskantoor dat voor ons cursussen draait over omgaan met geld, en maatjes levert om cliënten weer financieel redzaam te maken.”

Vier thema’s
Trajekt heeft al een behoorlijk netwerk rond armoede en schulden. Zodoende waren er ruim 80 mensen op de eerste bijeenkomst van Moedige Mensen en 50 op de tweede. Onder wie vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen, gemeente, universiteit en hogeschool, kredietbank, organisaties die dezelfde doelgroep bedienen, bedrijfsleven en ervaringsdeskundigen. Samen kwamen ze tot vier thema’s, waaraan men zich ook onmiddellijk committeerde:
• Laaggeletterdheid
• Kennis en ontwikkeling
• Quiet Community
• Samenwerken met partners en participatie
Voor alle thema’s zijn intussen groepen gevormd, ieder met een kartrekker die deelneemt aan de zevenkoppige kerngroep.

Laaggeletterdheid
De link tussen armoede en laaggeletterdheid krijgt ook landelijk steeds meer aandacht. Anne Buskes: “Hier pakken we dat op met onder meer de Stichting Lezen en Schrijven, ROC Leeuwenborgh, boekhandel Dominicanen en de bibliotheek. Ze hebben een coalitie gevormd en zijn bezig met fondsenwerving om taalhuizen in te richten, waar mensen laagdrempelig ondersteuning kunnen krijgen.” Deelnemers hieraan zijn onder meer Zuyd Hogeschool en Maastricht University. Peter Paul Muijres: “Denk aan maatschappelijk studeren, waarbij studenten en instellingen zoeken naar de verbinding van kennisontwikkeling met het bedrijfsleven, sociaal werk en zorg. Zo kunnen wetenschappers en sociaal werkers elkaar voeden. Dan heb je het bijvoorbeeld over onderzoek dat aansluit bij de recente neurologische inzichten waarop Mobility Mentoring zich baseert. Maar ook over definities vaststellen en bestaande aanpakken toetsen op effectiviteit.”

Quiet Community
De Quiet Community is een Tilburgse vondst, als tegenhanger van de Quote 500, waarin de rijkste Nederlanders worden geportretteerd. Quiet zet juist de schijnwerpers op de minderbedeelden en de initiatieven die hen ondersteunen. Anne Buskes: “Een kapper die een aantal gezinnen gratis knipt, of een restaurant dat één keer per maand gratis maaltijden aanbiedt. En het theater aan het Vrijthof kan voor iedere voorstelling een aantal gratis kaarten aanbieden, ook voor publiekstrekkers die snel uitverkocht zijn.”
Dat klinkt misschien als liefdadigheid, maar is het niet. “Mensen denken dan toch: hoe kan ik iets terugdoen? En vormen vervolgens zelf een krachtig deelnetwerk. We hebben contact gezocht met de initiatiefnemers in Tilburg. Samen met Groningen en Den Bosch zijn we de eerste drie gemeenten die daarvoor in aanmerking komen. Daar hebben we twee kartrekkers voor benoemd, zodat we na de zomer van start kunnen gaan.”

Samenwerken met partners en participatie
In Maastricht gebeurt al veel rond armoede en schulden. Peter Paul Muijres: “Maar door privacyregels of subsidievoorwaarden konden ze vaak niks delen. Wij zeggen: laat de onmogelijkheden los en onderzoek wat wél kan. Samen kun je dan maatwerk leveren voor de burger, dat vergroot ook de kans dat fondsen je aanvraag honoreren.” De samenwerking met de gemeente verloopt soepel. Anne Buskes: “Alles valt ineens mooi op zijn plek. De wethouder is enthousiast en heeft ook het gemeentelijke netwerk ingezet. En de gemeente heeft een eigen actieplan armoedebestrijding dat goed aansluit.”

Hoe verder?
De trekkers van de vier themagroepen maken deel uit van de kerngroep. Peter Paul Muijres: “We hebben bewust gekozen voor mensen uit verschillende disciplines, we moeten het echt samen doen. We willen niemand uitsluiten, maar ook niemand verplichten om mee te doen.” De kwartiermaker is zeker voor het vierde thema een cruciale factor. “Daar hebben we echt nog ondersteuning bij nodig. Niet alleen voor de lokale invulling, maar ook voor de landelijke voeding. Onze vier thema’s zijn ook niet uitputtend. Het is goed denkbaar dat we het rijtje nog uitbreiden op grond van ervaringen in andere regio’s.”

Bovenstaand interview is verschenen in de uitgave Moedige Mensen, die op 22 juni is aangeboden aan staatssecretaris Jetta Klijnsma.

Bekijk ook ons Quiet 500 Magazine

Lees meer

Meld je aan voor de Quiet nieuwsbrief